Урок 32

Словообразование

ldhrgboei rgnodeu ghdruhn

ldhrgbmmmmmmoei rgnodeu ghdruhn

դժ-

Отрицательный префикс

բախտbɑχtсчастье, удача, случай

դժբախտdəʒˈbɑχtнесчастный

գոհɡohдовольный, доволен

դժգոհdʒɡɔhнедовольный

դժգոհելdʒɡɔˈhɛlжаловаться, выражать недовольство

դժգոհությունdəʒɡɔhutʰˈjunнедовольство

վարելvɑˈɾɛlпахать, вести, управлять

դժվարdəʒˈvɑɾтрудный

գույնɡujnцвет

դժգույնdʒɡujnбесцветный, бледный

կամենալkɑmɛˈnɑlжелать, хотеть

կամքkɑmkʰволя

դժկամdʒkɑmнеохотный

մտածելmətɑˈʦɛlдумать

միտքmitkʰмысль

դժմիտdʒmitзлобный, злонамеренный

պատեհpɑˈtɛhуместный, подходящий

դժպատեհdʒpɑˈtɛhнеподходящий

Лексика

դժգոհ այցելու

недовольный посетитель

դժբախտ սեր

несчастная любовь

դժպատեհ առիթ

неподходящий предлог

-կոտ

Суффикс от глаголов и существительных образует прилагательные со значением "склонный, способный, предрасположенный к чему-либо"

ծիծաղելʦiʦɑˈʁɛlсмеяться

ծիծաղկոտʦiʦɑχˈkotсмешливый

ալարելɑlɑˈɾɛlлениться

ալարկոտɑlɑɾˈkɔtленивый, с ленцой

վախvɑχстрах

վախենալvɑχɛˈnɑlбояться

վախկոտvɑχˈkotтрусливый, трус

մոռանալmorɑˈnɑlзабывать

մոռացկոտmɔrɑʦʰˈkɔtзабывчивый

զայրանալzɑjɾɑˈnɑlзлиться, гневаться

զայրացկոտzɑjɾɑʦʰˈkɔtгневливый, сердитый

բարկանալсердиться

բարկացկոտbɑɾkɑʦʰˈkɔtсердитый, вспыльчивый

Обратите внимание на случаи образования производных от основы прошедшего времени

մոռանալ – *մոռաց-

զայրանալ – *զայրաց-

բարկանալ – *բարկաց-

Лексика

մոռացկոտ ծերունի

забывчивый старик

վախկոտ նապաստակ

трусливый заяц

ծիծաղկոտ օրիորդ

смешливая девушка

ալարկոտ տղա

ленивый мальчик

ամաչկոտ հարս

стыдливая невестка

բարկացկոտ զոքանչ

сердитая теща

Грамматика

Неопределенные Местоимения
Անորոշ Դերանուններ
Indefinite Pronouns

Неопределенные местоимения указывают неопределенный признак или количество лиц или предметов, действия

ոմնˈvomənнекий, некто

ոմանքvɔmɑŋkʰнекие, некто они

այլɑjlдругой, иной, отличный от… , прочий

ուրիշuˈɾiʃдругой, иной

ուրիշըдругой, иной

որոշопределенный, некоторый, известный

ինչ-որкакой-то

ինչ-ինչкакие-то (разные)

մեկըкто-то, кто-нибудь

մեկնումեկըmɛknuˈmɛkəкто-нибудь, кто-либо

այսինչɑjˈsinʧʰтакой-то (этот)

այնինչɑjˈninʧʰтакой-то (тот)

մի քանիнесколько

մի քանիսըнекоторые

մի երկուнесколько, пара

մի երկուսըнекоторые, пара

երբևէjɛɾbɛˈvɛкогда-нибудь

երբևիցեjɛɾbɛviˈʦʰɛкогда-нибудь, когда-либо

որևէvɔɾɛˈvɛкакой-нибудь

որևիցեvɔɾɛviˈʦʰɛкакой-нибудь, какой-либо

Некоторые из этих местоимений получают определенный артикль

մի քանիսը

մի երկուսը

Некоторые могут склоняться

այսինչը ոմն

այսինչի

այսինչից…

ոմն

Ոմանք դեռ չեն հասկանում այս տարրական ճշմարտությունը։

Некоторые еще не понимают эту элементарную истину.

Ոմանց համար անհասկանալի բան է կարգապահությունը։

Для некоторых (кое для кого) дисциплина – непонятная вещь.

ուրիշ

Ուրիշ ելք չկար, պետք էր մեկից պարտք վերցնել։

Другого выхода не было, нужно было у кого-нибудь взять (в) долг.

Ուրիշ գրիչ տուր։

Другую ручку (ты) дай.

Ուրիշը քեզ չի հասկանում։

Другой тебя не понимает.

Պետք է ուրիշների մասին էլ մտածել։

Нужно и о других думать.

այսինչ

Պետք էր հիմնավորեր, ասել, որ հրաժարվել ես այսինչ կամ այնինչ պատճառով։

Нужно было обосновать, сказать, что (ты) отказался по той или иной причине.

Պետք էր ասել, որ այսինչին եք մեղադրում։

Պետք էր ասել, որ այնինչին եք մեղադրում։

Нужно было сказать, что (вы) обвиняете такого-то.

որևէ

Նա չէր ուզում որևէ ավելորդ հարց տալ։

Он не хотел задать (досл. дать) какого-либо лишнего вопроса.

Որևիցե նորություն կա՞։

Есть какие-либо новости?

երբևէ

Դու երբևէ հանդիպե՞լ ես նրան։

Ты когда-либо встречал его?

Երբևիցե կկարդա՞ս հոդվածս։

(Ты) когда-нибудь прочтешь (мою) статью?

որոշ

Որոշ ուսանողներ այսօր էլ պատրաստ չեն։

Некоторые студенты и сегодня не готовы.

Որոշ առաջընթաց նկատվում է։

Определенный прогресс заметен.

Որոշ հարցերի պատասխանը նա այնպես էլ չստացավ։

Ответ на некоторые вопросы он так и не получил.

ինչ-որ

Նա ինչ-որ չափով մեղավոր է։

Он в какой-то мере виноват.

Ինչ-որ մարդիկ են եկել։

Какие-то люди пришли.

Նրանք ինչ-որ իրեր են բերել։

Они принесли какие-то вещи.

Запомните сочетания

ինչ-որ բանчто-то

ինչ-որ բաներкакие-то вещи

ինչ-որ մեկըкто-то (один)

Նա ինչ-որ բան է թաքցնում։

Он что-то скрывает (прячет).

Ինչ-որ մեկը քեզ էր հարցնում։

Кто-то тебя спрашивал.

ինչ-ինչ

В отличие от ինչ-որ, иногда имеет оттенок значения "разные, неизвестные, почему-то неизвестные, известные, но которые не хочется упоминать" и употребляется с существительными во множественном числе, причем обычно со словами типа:

պատճառpɑtˈʧɑrпричина,

նկատառումŋkɑtɑˈrumсоображение,

հանգամանքhɑŋɡɑˈmɑŋkʰобстоятельство.

Այս հանձնարարությունը ինչ-ինչ պատճառներով չի կատարվել։

Это поручение по каким-то причинам не было выполнено.

Ինչ-ինչ նկատառումներով չի եկել։

По каким-то соображениям (он) не пришел.

Իհարկե, ամեն ինչ հարթ չընթացավ, առաջացան ինչ-ինչ դժվարություններ։

Конечно, все гладко не прошло, возникли кое-какие трудности.

Тексты

Դժբախտ է այն երկիրը, որը հերոսներ չունի։

Բ․ Բրեխտ

Կինը չի կորչի, եթե արտասվի, մեկը կգտնի։

Չասվածի համար խելքն է ափսոսում, ասվածի համար` հիմարությունը։

Ֆրեդ Աֆրիկյան


չի կորչիне пропадет

եթե արտասվիесли заплачет

կգտնիнайдет

Իմ Որոտանին

Ոմանք հեգնում են, ոմանք ափսոսում,

Որ ես քո մասին հաճախ եմ խոսում,

Որ շառաչում եմ քո ջրերի հետ,

Հավիտյան ջահել իմ հայրենի գետ…

…Ինչ-որ ձայներ են հասնում ականջիս,

Ու ես տարբերել չեմ կարողանում`

Գետակի կա՞նչն է արձագանք տալիս,

Թե՞ մանկությունս է ձորերում լալիս։

Համո Սահյան


հեգնելhɛɡˈnɛlиронизировать

ափսոսալɑpʰsɔˈsɑl(со)жалеть

ջահելʤɑˈhɛl(нар.) молодой

արձագանք տալотзываться

Երկու դժբախտ մանուկ,

Երկու երկչոտ ուրու․

Նետված ենք մենք անօգ

Երկրում հեոու, հեռու․

Մութ հողմերին ավար

Երկու տերև մոլոր,

Անտառներում խավար,

Ուղիներում ոլոր․

Սիրտը մեր որբ` ահից․

Ո՞վ մեր հոգին խոցված

Պիտի փրկե մահից,

Երբ չըկա աստված…

Վահան Տերյան


երկչոտjɛɾkˈʧʰɔtробкий, боязливый

ուրու = ուրվականпривидение, призрак, фантом

նետված ենքмы (за)брошены

անօգ = անօգնականбеспомощный

հողմhɔʁmбуря, ураган

մոլորmoˈloɾзаблудившийся; заблудший

ոլորvɔˈlɔɾкрутой, извилистый

խոցվածχɔʦʰˈvɑʦпронзенный (тж. пер.)

պիտի փրկեдолжен спасти, спасет

Упражнения

Переводы

Переведите.

1. Արսենը այդ մասին որևիցե մեկին չի պատմել։

2. Մարիամը իր ծնողներից ինչ-որ բան է թաքցնում։

3. Մի քանիսը դասից ուշացան։

4. Մեկնումեկին խնդրի՛ր օգնել քեզ։

5. Քեզ անհրաժեշտ իրերից մի երկուսը վերցրո՛ւ։

6. Հեռախոսով նրան այսօր ինչ-որ Աղասի է հարցրել։

7. Ոմն Խաչատրյան է այդ հիմնարկի պետը։


1. Арсен об этом не рассказывал кому-либо.

2. Мариам от своих родителей что-то скрывает.

3. Некоторые опоздали на урок.

4. Кого-нибудь (ты) попроси помочь тебе.

5. Из необходимых тебе вещей (ты) возьми пару (несколько).

6. По телефону его сегодня спрашивал какой-то Агаси.

7. Некто Хачатрян – начальник этого учреждения.


Переведите.

1. Он попросил несколько минут подождать.

2. Учитель сказал, что (у него) есть несколько хороших учеников.

3. Присутствовали некоторые из друзей Микаэла.

4. Некоторых / нескольких (я) знал.

5. С некоторыми / несколькими (я) был знаком.

6. (Ты) еще раза два повтори урок!

7. Пришло всего человека два.

8. А еще (примерно) двое опоздали.


1. Նա խնդրեց մի քանի րոպե սպասել։

2. Ուսուցիչն ասաց, որ մի քանի լավ աշակերտ ունի։

3. Ներկա էին Միքայելի ընկերներից մի քանիսը։

4. Մի քանիսին ճանաչում էի։

5. Մի քանիսի հետ ծանոթ էի։

6. Մի երկու անգամ էլ կրկնի՛ր դասդ։

7. Մի երկու հոգի էին եկել ընդամենը։

8. Մի երկուսն էլ ուշացան։


Переведите.

1. Մոխրագույն թղթի վրա ինչ-որ բան էր գրված։

2. Հասնելով ինչ-որ շենքի` նա կանգ առավ։

3. Մեքենան այլ ուղղությամբ գնաց։

4. Ինչ-որ մեկը այդ ժամին նրան անհանգստացնում է։

5. Մի քանի վայրկյան լուռ կանգնելուց հետո հեռացանք, այդտեղ այլևս ուրիշ անելիք չունեինք։

6. Անցան ևս մի քանի խաղաղ տարիներ։

7. Ընթրիքի ժամանակ նա երբևիցե չի խոսում։


1. На серой бумаге было что-то написано.

2. (Он), дойдя до какого-то здания, он остановился.

3. Машина отправилась в другом направлении.

4. Кто-то в этот час его беспокоит.

5. После того, как (мы) несколько секунд молча постояли, (мы) удалились – там уже (нам) нечего было делать.

6. Прошло еще несколько мирных лет.

7. Во время ужина он никогда не разговаривает.


մոտալուտmɔtɑˈlutприближающийся

Тесты


27–04–2020